શૂન્ય ક્રમની પ્રક્રિયા એટલે એવી પ્રક્રિયા કે જેમાં પ્રક્રિયાનો વેગ પ્રક્રિયકોની સાંદ્રતાના શૂન્ય ઘાતને સમપ્રમાણમાં હોય છે.
$\therefore \text{વેગ} \propto [R]^{0}$
આપેલ પ્રક્રિયા $R \to P$ શૂન્ય ક્રમની પ્રક્રિયા છે,તેથી તેનું વિકલિત વેગ સમીકરણ નીચે મુજબ છે:
$\text{વેગ} = -\frac{d[R]}{dt} = k[R]^{0}$
કારણ કે $[R]^{0} = 1$,તેથી:
$-\frac{d[R]}{dt} = k \quad \dots (i)$
સમીકરણને ગોઠવતા:
$d[R] = -k dt \quad \dots (ii)$
બંને બાજુ સંકલન કરતા:
$[R] = -kt + I \quad \dots (iii)$
જ્યાં $I$ એ સંકલન અચળાંક છે.
જ્યારે $t = 0$ હોય,ત્યારે પ્રક્રિયકની સાંદ્રતા $[R] = [R]_{0}$ હોય છે,જ્યાં $[R]_{0}$ એ પ્રારંભિક સાંદ્રતા છે.
આ કિંમતોને સમીકરણ $(iii)$ માં મૂકતા:
$[R]_{0} = (-k \times 0) + I$
$\therefore I = [R]_{0} \quad \dots (iv)$
$I$ ની કિંમતને સમીકરણ $(iii)$ માં મૂકતા:
$[R] = -kt + [R]_{0}$
$k$ માટે સમીકરણને ગોઠવતા:
$kt = [R]_{0} - [R]$
$\therefore k = \frac{[R]_{0} - [R]}{t}$